Biologische agentia
Biologische agentia is een verzamelnaam voor micro-organismen,
zoals schimmels, bacteriën, parasieten en virussen. Biologische
agentia kunnen schadelijk zijn voor de mens. In verpleeg- en
verzorgingshuizen en de thuiszorg kunnen werknemers in aanraking
komen met deze bacteriën, virussen, parasieten en schimmels. Als
gevolg daarvan kunnen zij infecties oplopen en ernstig ziek
worden.
Bekende, voorkomende biologische agentia binnen de zorgsector:
Voorbeelden van infectieziekten in de verpleeg- en verzorgingshuizen en in de thuiszorg zijn:
Hepatitis A
Hepatitis A virus is een virus dat overgedragen wordt via fecale – orale route. Bij het verschonen van kleding of beddengoed en bij de lichamelijke verzorging van de cliënten, die drager zijn van het hepatitis A virus, is besmetting mogelijk. Strikte hygiënische maatregelen vormen de basis om besmetting te voorkomen. Het dragen van beschermende kleding, handschoenen en persoonlijke hygiëne is hierbij belangrijk.
Bij onderhoud aan de sanitaire voorzieningen toiletten en douche is de kans op besmetting aanwezig. Ook op vakantie is, bij het eten van besmet voedsel, de kans op een hepatitis A besmetting mogelijk.
Hepatitis B
Hepatitis B virus is een virus dat overgedragen wordt via bloed – bloed contact. Besmetting met het hepatitis B virus kan via prikaccidenten (besmette naald) seksueel contact, bij lichamelijke verzorging (menstruatie) en de verzorging van open wonden waarbij de medewerker zelf ook wondjes (bloedend) oploopt. Ook hier geldt dat strikte hygiënische maatregelen de basis vormt om besmetting met het hepatitis B virus te voorkomen. Daarnaast is vaccinatie tegen dit virus een andere vorm van persoonlijke bescherming die voorkomt dat je ziek wordt na een bloed – bloed contact.
MRSA
Staphylococcus aureus (SA) komen bij veel mensen op de huid en slijmvliezen voor. Door het overvloedige gebruik van antibiotica is deze bacterie geworden tegen de meest gebruikte antibiotica. De MRSA bacterie komt in ziekenhuizen maar ook steeds vaker in verpleeg- en verzorgingshuizen voor. Besmetting met de S.A. Bacterie verloopt via direct contact maar ook via indirect contact. De medewerkers dienen zich te houden aan strikte hygiënische maatregelen. Om verspreiding van dit virus te voorkomen zal zowel de drager behandeld moeten, worden maar ook de directe omgeving (woonkamer incl. gebruiksmiddelen) van de drager zal ontsmet moeten worden. Informatie hierover is bij het regionale ziekenhuis te verkrijgen.
Norovirus
De Norovirus of Calicivirussen wordt via mans op mens of via een besmette omgeving, voedsel of water overgedragen. Het meest voorkomende overdrachtsroute is via fecale – orale weg. Strikte hygiënische maatregelen bij de lichamelijke verzorging van de cliënten en de omgeving (toiletten en doucheruimten) is hierbij belangrijk. Ook bij de bereiding van voedsel kan dit virus verspreid worden.
Influenza (griepvirus)
De influenza of griepvirus wordt via de lucht of via direct contact overgedragen. Net als bij de MRSA bacterie is het in acht nemen van strikte hygiënische maatregelen een voorwaarde.
Voor de Influenza griepvirus zijn vaccinaties mogelijk, bijvoorbeeld voor de H1N1 variant.
Het regelmatig desinfecteren van handen en het schoonmaken van de leefomgeving met alcohol draagt bij in het beperken van de verspreiding van het influenza virus.
Bekende, voorkomende biologische agentia binnen de zorgsector:
| Biologische agens | verspreidt zich via | kans op besmetting bij |
|---|---|---|
| TBC bacterie | de lucht | inademen |
| MRSA bacterie | direct contact | wassen van de cliënt, bedden verschonen, verzorgen van een wond |
| Scabiës mijt | direct contact | wassen van de cliënt, bedden verschonen, verzorgen van een wond, aanraken van wasgoed of kleding |
| Hepatitis B en C virus | bloed-bloed contact | prik-, snij- of bijtincident, spatten van besmet bloed |
| Hepatitis A virus | fecaal-oraal contact | wassen van de cliënt, bedden en kleding verschonen |
| Clostridium difficile | fecaal-oraal contact | wassen van de cliënt, bedden en kleding verschonen |
| HIV | bloed-bloed contact | prik-, snij- of bijtincident, spatten van besmet bloed |
Voorbeelden van infectieziekten in de verpleeg- en verzorgingshuizen en in de thuiszorg zijn:
Hepatitis A
Hepatitis A virus is een virus dat overgedragen wordt via fecale – orale route. Bij het verschonen van kleding of beddengoed en bij de lichamelijke verzorging van de cliënten, die drager zijn van het hepatitis A virus, is besmetting mogelijk. Strikte hygiënische maatregelen vormen de basis om besmetting te voorkomen. Het dragen van beschermende kleding, handschoenen en persoonlijke hygiëne is hierbij belangrijk.
Bij onderhoud aan de sanitaire voorzieningen toiletten en douche is de kans op besmetting aanwezig. Ook op vakantie is, bij het eten van besmet voedsel, de kans op een hepatitis A besmetting mogelijk.
Hepatitis B
Hepatitis B virus is een virus dat overgedragen wordt via bloed – bloed contact. Besmetting met het hepatitis B virus kan via prikaccidenten (besmette naald) seksueel contact, bij lichamelijke verzorging (menstruatie) en de verzorging van open wonden waarbij de medewerker zelf ook wondjes (bloedend) oploopt. Ook hier geldt dat strikte hygiënische maatregelen de basis vormt om besmetting met het hepatitis B virus te voorkomen. Daarnaast is vaccinatie tegen dit virus een andere vorm van persoonlijke bescherming die voorkomt dat je ziek wordt na een bloed – bloed contact.
MRSA
Staphylococcus aureus (SA) komen bij veel mensen op de huid en slijmvliezen voor. Door het overvloedige gebruik van antibiotica is deze bacterie geworden tegen de meest gebruikte antibiotica. De MRSA bacterie komt in ziekenhuizen maar ook steeds vaker in verpleeg- en verzorgingshuizen voor. Besmetting met de S.A. Bacterie verloopt via direct contact maar ook via indirect contact. De medewerkers dienen zich te houden aan strikte hygiënische maatregelen. Om verspreiding van dit virus te voorkomen zal zowel de drager behandeld moeten, worden maar ook de directe omgeving (woonkamer incl. gebruiksmiddelen) van de drager zal ontsmet moeten worden. Informatie hierover is bij het regionale ziekenhuis te verkrijgen.
Norovirus
De Norovirus of Calicivirussen wordt via mans op mens of via een besmette omgeving, voedsel of water overgedragen. Het meest voorkomende overdrachtsroute is via fecale – orale weg. Strikte hygiënische maatregelen bij de lichamelijke verzorging van de cliënten en de omgeving (toiletten en doucheruimten) is hierbij belangrijk. Ook bij de bereiding van voedsel kan dit virus verspreid worden.
Influenza (griepvirus)
De influenza of griepvirus wordt via de lucht of via direct contact overgedragen. Net als bij de MRSA bacterie is het in acht nemen van strikte hygiënische maatregelen een voorwaarde.
Voor de Influenza griepvirus zijn vaccinaties mogelijk, bijvoorbeeld voor de H1N1 variant.
Het regelmatig desinfecteren van handen en het schoonmaken van de leefomgeving met alcohol draagt bij in het beperken van de verspreiding van het influenza virus.